دیدن کلوت های شهداد کرمان توی گرم‌ترین حالت ممکن یعنی تابستون از جذاب‌ترین کارهایی بود که همیشه دلم می‌خواست انجامش بدم. دیدن جاذبه‌های گردشگری توی خلوت‌ترین حالت ممکنشون حال متفاوتی داره و غیر از اون به نظرم یه جوری ادای دِین به اون جاذبه است. یه جوری ابراز علاقه، اینکه توی گرمای شدید خرداد ماه وسط کویر، به کلوتها و خورشیدی که داره سرخ میشه و پایین میره نگاه کنی، حس واقعی تو به اون جاذبه رو نشون میده. البته من خیلی این کارو پیشنهاد نمی‌کنم، باید مثل من دیوونه باشید وگرنه پاییز و آخرای زمستون بهترین زمان سفر به شهداد کرمان و تماشای کلوت‌هاست.
اگه دنبال یه مقصد متفاوت برای سفر و طبیعت‌گردی هستی، کلوتهای شهداد می‌تونن یکی از جذاب‌ترین انتخاب‌هات باشن. این جاذبه طبیعی که در حاشیه بیابان لوت و نزدیکی شهر شهداد قرار گرفته، با شکل‌های عجیب و شگفت‌انگیز زمین، منظره‌ای شبیه به یه شهر متروکه رو جلوی چشم‌هات میسازه. دیواره‌های بلند، مسیرهای باریک بین کلوتها و بازی نور و سایه در زمان طلوع و غروب خورشید، این منطقه رو به یکی از خاص‌ترین جاهای دیدنی کرمان تبدیل کرده.
اما قبل از اینکه راهی این منطقه بشید، بهتره چندتا نکته رو بدونی؛ از مسیر دسترسی و بهترین زمان بازدید گرفته تا شرایط اقامت و نکات ایمنی. توی این راهنما قراره همه چیزهایی رو که برای برنامهریزی سفر به کلوت شهداد نیاز داری، با هم مرور کنیم.
فهرست مطالب
کلوت شهداد کرمان کجاست؟
- کلوت شهداد کرمان در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و یک میراث جهانیه.
- بهترین زمان بازدید از کلوت ها اواخر پاییز و زمستونه اما شاید بتونید قبل از اردیبهشت هم سری بزنید..
- در زمان بازدید از کلوت های شهداد حتما تجهیزات کافی، آب نوشیدنی و وسایلی برای جلوگیری از گرمازدگی داشته باشید..
- بهتره با یک راهنمای محلی به کلوت ها سفر کنید و توصیه میکنم حتما به محل دریاچه شهداد هم برید.
کلوت شهداد کجاست؟
کلوتهای شهداد در استان کرمان و در حاشیه غربی بیابان لوت قرار دارن. برای بازدید از این منطقه باید خودت رو به شهر شهداد برسونی و از اونجا مسیر جاده شهداد به نهبندان رو ادامه بدی تا به محدوده کلوتها برسی. اما کلوت اصلاً یعنی چی؟ کلوتها عوارض طبیعی‌ای هستن که بر اثر فرسایش باد و عوامل طبیعی در طول هزاران سال شکل گرفتن. باد با جابه‌جایی ذرات ماسه و فرسایش لایه‌های زمین، دیواره‌ها و برجستگی‌هایی به وجود آورده که از دور شبیه ساختمان‌های بلند و خیابون‌های یه شهر بزرگ به نظر می‌رسن.
به همین دلیله که بعضیها به این منطقه شهر ارواح هم میگن. البته این منظره عجیب فقط یه جاذبه دیدنی نیست؛ کلوتهای شهداد بخشی از چشم‌انداز زمین‌شناختی بیابان لوت هستن؛ بیابانی که در سال ۲۰۱۶ در فهرست میراث جهانی طبیعی یونسکو به ثبت رسیده.
دسترسی به کلوت شهداد
اگر میخواید سری به کلوت های شهداد بزنید، باید راهی کرمان بشید. از شهر کرمان تا شهداد حدود ۴۰ کیلومتر فاصله است و جاده نسبتاً خوبی داره، بنابراین من پیشنهاد میکنم که خودتون برید به شهداد و از اونجا با کمک یک لیدر محلی برید کلوت هارو ببینید.
شهداد شهر زنده ای هست و اقامتگاه بومگردی هم داره. پس خیالتون راحت باشه. البته من به تنهایی و بدون لیدر خودم تا پای کلوت ها رفتم و تجربه بینظیری بود چون جاده خوبی داشت و یک دوست کرمانی همراهم بود. بعد از رسیدن به شهداد، باید کمی به سمت شمال برید تا به این شاهکار طبیعی برسید. توصیه میکنم با ماشین های شاسی بلند یا خودروهای مناسب بیابانگردی برید اگر میتونید چون لذت این اکتشاف و براتون چندبرابر میکنه.
حواستون باشه که اگر مثل من عاشق اکتشاف هستید، حتما از نقشه آفلاین استفاده کنید، ابزار و لوازم کمپینگ همراه خودتون داشته باشید، (نه برای این که کمپ کنید، برای این که یک وقت لَنگ نمونید!) گاهی اوقات پیدا کردن دقیق محل کلوت ها برای کسایی که اولین بار به شهداد میرن، ممکنه کمی چالش برانگیز باشه. و خب توصیه های ایمنی و هم فراموش نکنید و یادتون نره که دارید میرید وسط بیابون!
- پ.ن: تصویر پایین با کمک هوش مصنوعی هوشینا ساخته شده.
کلوت چیه؟
شاید شما هم ندونید که بیابان یک تعریف بسیار بزرگ، جامع و گسترده ست که مفاهیم دیگه ای و زیر مجموعه خودش قرار میده. مثلا کویر، فقط یک عارضه کوچک تو بیابان محسوب میشه.. حالا کلوت چیه؟ چرا کلوت های شهداد انقدر در جهان شهرت دارن و توریست های خارجی هم مثل من دیوونه ن و وسط گرمای تابستون میان اینجا؟
کلوت ها هم یکی از شگفتی های طبیعی بیابان هستن؛ مثل مجسمه های غول پیکری که هزاران سال پیش، باد و آب با هنرمندی تمام تراشیدن! این سازه های بی نظیر، معمولاً تو مناطق خشک و بیابانی شکل میگیرن و شهداد کرمان یکی از بهترین جاها برای دیدنشون هست.. اگر عاشق مناظر فرازمینی هستید، کلوت ها دقیقاً مثل صحنه های یک فیلم علمی-تخیلی هستن که شما رو مبهوت خودشون میکنن.
بعضیها به کلوت ها “شهر ارواح” هم میگن، چون وقتی بین این دیواره های بلند و عجیب قدم میزنید، حس میکنید تو یک دنیای گمشده و اسرارآمیز گیر افتادید. ارتفاع بعضی از این کلوت ها به چند ده متر میرسه و طرح های موجدارشون انقدر هنرمندانه است که آدم فکر میکنه دست ساز هستن! مطمئنم اگر کلوت های شهداد رو از نزدیک ببینید، واقعا شگفت زده میشید. به معنی واقعی کلمه!
قدمت کلوت شهداد چقدره؟
کلوت های شهداد انقدر قدیمی هستن که حتی باورکردن سنشون سخته! دانشمندان تخمین میزنن که این سازه های طبیعی بین ۲۰ تا ۳۰ هزار سال قدمت داشته باشن. داریم از هزار سال، اونم 30تا حرف میزنیم. خییلیییه!! یعنی اینجا زمانی که انسان های اولیه تازه در حال کشف کشاورزی بودن، کلوت ها آرام آرام داشتن شکل میگرفتن! باد و باران های سیلابی، لایه به لایه خاک و سنگ را تراشیدن تا این منظره خارق العاده خلق بشه!
جالبه بدونید که کلوت ها هنوز هم در حال تغییر هستن! بادهای تند و گاهی باران های نادر کویر، هنوز هم مشغول حکاکی روی این دیواره های عظیم هستن و خدا میدونه که 20-30 هزار سال بعد کلوت های شهداد کرمان چه شکلی باشن… فکر کنید که اگر امروز عکسی از کلوتها بگیرید و چند سال بعد دوباره برگردید، شاید کمی متفاوت به نظر برسن. طبیعت زنده است و همیشه در حال ساختن و دگرگون کردن!
پوشش گیاهی کلوت شهداد
شاید فکر کنید در دل این بیابان خشک و سوزان، هیچ گیاهی دووم نمیاره.. اما کلوت های شهداد با اون همه خشکی، میزبان گیاهان مقاوم و جالبی هستن. اگر خوب دقت کنید، بین شن ها و دامنه کلوت ها، گیاهانی مثل تاغ و گز میبینید که با کمترین آب زنده میمونن. اصلا برای توصیف این دو نوع گیاه، به خصوص درخت گز میتونم تا فردا حرف بزنم! اما خب موکولش میکنم به یک وقت دیگه! این گیاهان نه تنها به زیبایی منظره اضافه میکنن، بلکه نقش مهمی در تثبیت شن های روان دارن..
بعضی وقتها هم بعد از باران های نادر، زمین کلوت ها برای مدت کوتاهی سبز میشه! البته بعید میدونم تو چندسال گذشته این اتفاق افتاده باشه اما خب من خودم وقتی سفر کردم، دریاچه شهداد یه کم آب داشت! (وسط بیابون دریاچه چی میگه آخه؟!) گیاهان کویری مثل شاهتره و خارشتر هم که میدونید سریع رشد میکنن و رنگ سبزشون با خاک قرمز و نارنجی کلوت ها، ترکیب خیره کننده ای میسازه.
اقامت در کلوت شهداد
اگر دوست دارید یک شب متفاوت و تجربه کنید، چادر زدن در دل کلوت های شهداد میتونه یکی از به یادماندنی ترین خاطرات سفرتون باشه! تصور کنید زیر آسمان پرستاره کویر، بین این دیواره های اسرارآمیز چادر بزنید و صدای وزش باد رو بشنوید که بین کلوتها میپیچه. البته حتماً تجهیزات مناسب مثل کیسه خواب گرم و چادر مقاوم به همراه داشته باشید، چون شب های کویر سرده.
برای کسایی که چادر زدن در بیابان رو دوست ندارن، گزینه های دیگه ای هم هست. در نزدیکی شهداد، اقامتگاه های بومگردی وجود داره که امکانات اولیه را دارن و میتونید با فرهنگ و مهمان نوازی مردم محلی هم آشنا بشید. بعضی از این اقامتگاه ها حتی تورهای شبانه برای تماشای ستاره ها هم برگزار میکنن.
از اونجایی که من و دوستم 2 نفر بودیم و تقریبا کمپ کردن تو کلوت ها بدون امکانات کمی خطرناک و ریسکی به نظر میمود، شب رو تو یک اقامتگاه بومگردی داخل شهداد موندیم. اگر میتونید کمی هزینه کنید، پیشنهاد میکنم حداقل یک شب تو اکو کمپ ستاره لوت بمونید!
کمپ کویری شهداد کرمان
اگه دوست داری شب رو توی فضای کویر بگذرونی، کمپ‌های کویری هم می‌تونن گزینه جذابی باشن. تماشای آسمون پرستاره، سکوت کویر و تجربه اقامت در نزدیکی کلوتها از جذابیت‌های این نوع اقامته. البته قبل از رزرو حتماً درباره فعال بودن کمپ، امکانات و شرایط اقامت سؤال کن. همه کمپها در تمام فصل‌های سال خدمات ارائه نمی‌دن. موقع رزرو این موارد رو بررسی کن:
- وضعیت آب آشامیدنی و سرویس بهداشتی
- امکانات گرمایشی و سرمایشی
- خدمات غذا و وعده‌های غذایی
- امکان حمل‌ونقل تا محدوده کلوتها
- هزینه اقامت و خدمات جانبی
تور کلوت شهداد؛ با تور بریم یا شخصی؟
اگه تجربه زیادی در کویرگردی نداری، شرکت در تور کلوت شهداد میتونه انتخاب مطمئن‌تری باشه. راهنمای محلی با مسیرها و شرایط منطقه آشناست و میتونه کمک کنه بدون دردسر از جاذبه‌های اصلی بازدید کنی.
تورهای شهداد ممکنه یک‌روزه یا چندروزه باشن. توی بعضی از برنامه‌ها فقط از کلوتها بازدید میکنی و توی بعضی دیگه، اقامت در کمپ، تماشای طلوع و غروب و بازدید از جاذبه‌های اطراف هم وجود داره. قبل از رزرو تور، حتماً به این موارد توجه کن:
- تجربه راهنما: مطمئن شو راهنمای تور با مسیرهای مجاز و شرایط کویر آشنایی کافی داره.
- وسیله نقلیه: نوع خودرو باید متناسب با مسیر و شرایط زمین باشه.
- خدمات تور: هزینه حمل‌ونقل، غذا، اقامت و بیمه رو بررسی کن.
- برنامه زمانی: ساعت حرکت، مدت بازدید و زمان برگشت باید مشخص باشه.
- شرایط لغو: درباره تغییر برنامه در صورت نامساعد بودن هوا سؤال کن.
نکات بازدید از کلوت شهداد
اولین و مهمترین نکته برای بازدید از کلوت ها، انتخاب زمان مناسبه! بهترین فصل برای سفر، پاییز و زمستانه، چون هوای کویر در تابستان به شدت گرم و طاقت فرساست و واقعا خطرناکه. حتی در فصل های خنک هم حتماً آب کافی، کلاه آفتابی و کرم ضدآفتاب همراه داشته باشید. کویر با همه زیبایی هاش، اگر بی احتیاط باشید، میتونه خطرناک و بی رحم باشه.
حتماً یک راهنمای محلی یا نقشه دقیق همراه داشته باشید، چون GPS گاهی در بیابان آنتن نمیده و گم شدن بین کلوت ها اصلا خوشایند نیست! همچنین بهتره قبل از غروب آفتاب به محل اقامت برگردید، چون تاریک شدن هوا در بیابان خیلی سریع اتفاق میفته. و آخرین توصیه: فقط رد پاهاتون رو در کویر جا بذارید، عکس بگیرید و لذت ببرید. کسی نیست تا وسط بیابون آشغال و زباله های شمارو جمع کنه! و خیالتون راحت اون پلاستیک ها به این زودی ها نه کود میشن و نه تصفیه! این طبیعت بکر رو تمیز نگه دارید تا نسل های بعد هم ازش لذت ببرن. یادتون نره این میراث جهانی هست و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده!
جاهای دیدنی نزدیک کلوتهای شهداد
اگه تا شهداد اومدی، پیشنهاد میکنم بازدید از کلوتها رو به تنها برنامه سفرت محدود نکنی. اطراف شهداد و شهرهای نزدیک کرمان جاذبه‌های طبیعی و تاریخی متنوعی وجود داره که میتونی با توجه به زمان سفرت از اون‌ها هم دیدن کنی.
نبکاهای شهداد
نبکاها یکی از پدیده‌های طبیعی جالب اطراف شهداد هستن. این سازه‌ها وقتی شکل میگیرن که ماسه‌های روان اطراف گیاهان بیابانی جمع میشن و به مرور زمان تپه‌هایی طبیعی به وجود میارن. تماشای این تپه‌ها در کنار کلوتها، تصویر متفاوتی از تنوع طبیعی بیابان لوت بهت نشون میده.
باغ شازده ماهان
باغ شازده ماهان یکی از معروف‌ترین جاذبه‌های تاریخی استان کرمانه. این باغ با حوض‌ها، آب‌نماها، درختان سرسبز و معماری ایرانی، فضای متفاوتی نسبت به طبیعت خشک اطراف کرمان داره. اگه از مسیر ماهان به سمت شهداد حرکت میکنی، میتونی بازدید از این باغ رو هم توی برنامه سفرت قرار بدی.
ارگ بم
ارگ بم یکی از مهمترین آثار تاریخی ایرانه که به خاطر معماری خشتی و ساختار منحصربه‌فردش شهرت زیادی داره. این مجموعه تاریخی در شهر بم قرار گرفته و بازدید از اون میتونه برای علاقه‌مندان به تاریخ و معماری جذاب باشه.
دره و آبشار کشیت
دره کشیت یکی دیگه از جاذبه‌های طبیعی اطراف شهداده. وجود آبشار، نخلستان‌ها و دیواره‌های طبیعی باعث شده این منطقه در مقایسه با چشم‌انداز خشک کویر، فضای متفاوتی داشته باشه. اگه قصد بازدید از این منطقه رو داری، بهتره قبل از حرکت وضعیت جاده و مسیر دسترسی رو بررسی کنی.
کال‌شور
کال‌شور یکی از پدیده‌های طبیعی محدوده بیابان لوته که به دلیل شرایط زمین‌شناختی و رسوبات موجود در مسیرش، چشم‌انداز متفاوتی ایجاد کرده. البته زمین‌های اطراف بستر رودخانه ممکنه نرم یا ناپایدار باشن؛ بنابراین برای بازدید از این محدوده بهتره با راهنمای محلی همراه بشی.
بهترین زمان بازدید از کلوت شهداد
اگه می‌خوای از گرمای شدید کویر در امان بمونی و با خیال راحت از منطقه بازدید کنی، بهتره پاییز، زمستون یا اوایل بهار رو برای سفر انتخاب کنی. کلوتهای شهداد در منطقه‌ای بیابانی قرار دارن و تابستون‌های بسیار گرمی دارن. به همین خاطر، سفر در ماه‌های گرم سال میتونه سخت و حتی خطرناک باشه.
سفر به کلوت شهداد در پاییز
فصل پاییز یکی از بهترین زمان‌ها برای سفر به شهداد و دیدن کلوت هاست. هوا نسبت به تابستون خنک‌تر میشه و شرایط برای پیاده‌روی، عکاسی و گشتوگذار در اطراف کلوتها مناسب‌تره.
سفر به کلوت شهداد در زمستون
زمستون هم فرصت خوبیه برای دیدن کلوتها؛ فقط باید حواست به سرمای شب‌های کویر باشه. اختلاف دمای روز و شب در این منطقه میتونه زیاد باشه، پس اگه قصد شبمانی داری، حتماً لباس گرم و تجهیزات مناسب همراهت داشته باش.
سفر به کلوت شهداد در بهار
اوایل بهار هم میتونی برای سفر به این منطقه برنامهریزی کنی. البته هرچی به اواخر بهار نزدیک‌تر بشیم، هوا گرم‌تر میشه و بهتره زمان بازدیدت رو به ساعات خنک‌تر روز محدود کنی. همونطور که در ابتدا گفتم باید دیوونه باشید مثل من در که فصل گرم به کلوت برید.
تابستون برای سفر به کلوت شهداد مناسبه؟
راستش رو بخوای، تابستون انتخاب چندان مناسبی برای سفر تفریحی به کلوتهای شهداد نیست. گرمای شدید، تابش مستقیم آفتاب و کمبود منابع آب میتونه خطر گرمازدگی و کم‌آبی رو بالا ببره. پس اگه محدودیت زمانی نداری، بهتره سفر به این منطقه رو برای فصل‌های خنک‌تر بذاری.
بهترین ساعت بازدید از کلوتهای شهداد
وقتی صحبت از یکی از شگفتی های طبیعت ایران در بیایان مطرحه، فقط فصل سفر مهم نیست؛ ساعتی که برای بازدید انتخاب میکنی هم میتونه تجربه‌ات رو کاملاً متفاوت کنه. طبق تجربه من این نکات رو در نظر داشته باشید:
طلوع خورشید: اگه اهل عکاسی هستی، صبح زود یکی از بهترین زمان‌ها برای دیدن کلوت‌هاست. نور ملایم خورشید روی دیواره‌های کلوتها می‌افته و منظره‌ای فوق‌العاده برای عکاسی ایجاد میکنه.
غروب خورشید: غروب احتمالاً محبوب‌ترین زمان بازدید از کلوتهای شهداده. وقتی خورشید پایین میره، سایه دیواره‌ها روی زمین کشیده میشه و رنگ کلوتها تغییر میکنه. اگه فرصت داری، حتماً تماشای غروب رو توی برنامه سفرت قرار بده.
شب: آسمون تاریک کویر و دور بودن از آلودگی نوری شهرها، فرصت خوبی برای تماشای ستاره‌ها فراهم میکنه. البته برای موندن در منطقه بعد از تاریکی هوا باید از قبل درباره محل اقامت و شرایط ایمنی برنامهریزی کرده باشی.
کلوت های شهداد معماری 20 هزار ساله طبیعت!
وقتی بین کلوت های شهداد قدم میزنید، انگار در موزهای طبیعی هستید که هر دیوارش روایتی از هزاران سال مقاومت در برابر باد و بارون رو تعریف میکنه اینجا، هنر دست طبیعت و میبینید.. شاهکاری بینظیر که با صبری ۲۰ هزارساله تراشیده شده. کلوت ها فقط یک جاذبه گردشگری نیستن، بلکه گواهی زنده بر قدرت و خلاقیت بیپایان زمین هستن. هر خط و هر فرورفتگی در این سازه های عظیم، داستانی از گذر زمانه.
سفر به کلوت های شهداد، سفری به گذشته دور و تجربه ای فراموش نشدنیه. اینجا میتونید گوشه ای از شگفتی های طبیعت رو ببینید که با هیچ معماری دستساز بشری قابل مقایسه نیست. پس اگر عاشق ماجراجویی و دیدن مناظر خارق العاده هستید، کلوت های شهداد منتظر شما هستن تا معماری بی نقص طبیعت رو از نزدیک تحسین کنید. فقط فراموش نکنید: ما باید این گنجینه ارزشمند رو پاکیزه و دستنخورده برای آیندگان حفظ کنیم! 🌍✨
پ.ن: حالا که تا کرمان و شهداد اومدید، حیفه که بدون دیده باغ فتح آباد کرمان برگردید به شهرتون، حتما یه سر به شهر کرمان و دیدنی هاشم بزنید.
یک نظر
[…] کلوتهای شهداد در حاشیه بیابان لوت و استان کرمان قرار گرفتن و یکی از خاص‌ترین منظره‌های طبیعی ایران رو دارن. این سازه‌های طبیعی که در اثر فرسایش شکل گرفتن، از دور شبیه شهرهایی متروکه یا قلعه‌های عظیم به نظر میان. […]