ارز دیجیتال برای خیلی از افراد هنوز پیچیده است اما در عمل می‌توان منطق آن را خیلی ساده توضیح داد. برای شروع کافی است بدانیم رمزارز چیست، بلاک چین چه نقشی دارد، رمزنگاری چطور امنیت را ایجاد می‌کند و انواع مختلف رمزارز چه تفاوتی با هم دارند. در این مطلب، این مفاهیم را قدم‌به‌قدم بررسی می‌کنیم و در پایان هم می‌بینیم یک فرد تازه‌کار چطور می‌تواند با ریسک کمتر وارد بازار کریپتو شود.
رمزارز چیست؟
رمزارز یا Cryptocurrency یک نوع دارایی دیجیتال است که برای ثبت و انتقال آن از فناوری بلاک چین و روش‌های رمزنگاری استفاده می‌شود. برخلاف پول‌های سنتی، بسیاری از رمزارزها به‌صورت مستقیم توسط بانک‌های مرکزی کنترل نمی‌شوند و تراکنش‌های آن‌ها روی یک شبکه دیجیتال ثبت می‌شود.
بلاک چین را می‌توان یک دفتر ثبت اطلاعات مشترک دانست. تراکنش‌ها در قالب مجموعه‌هایی به اسم «بلاک» ثبت می‌شوند و هر بلاک به بلاک قبلی متصل است. به همین خاطر تغییر اطلاعات ثبت‌شده در بلاک چین خیلی سخت می‌شود چون نسخه‌ای از این اطلاعات معمولاً بین تعداد زیادی از کامپیوترهای شبکه توزیع شده است.
رمزنگاری یا Cryptography مجموعه‌ای از روش‌های ریاضی برای محافظت از اطلاعات و اثبات مالکیت است. در شبکه‌های کریپتویی، کاربران معمولاً با «کلید خصوصی» مالکیت دارایی خود را اثبات می‌کنند و با امضای دیجیتال اجازه انتقال آن را می‌دهند. کلید خصوصی نباید در اختیار دیگران قرار بگیرد.
وقتی فردی رمزارز ارسال می‌کند، درخواست تراکنش به شبکه فرستاده می‌شود. اعضای شبکه طبق قوانین مشخص، معتبر بودن آن را بررسی می‌کنند و بعد از تایید، تراکنش در بلاک چین ثبت می‌شود.
انواع رمزارز چیست؟
رمزارزها را می‌توان براساس کاربرد، ساختار و نقش آن‌ها در شبکه‌های بلاک چینی به چند دسته تقسیم کرد. این دسته‌بندی همیشه کاملاً جدا از هم نیست؛ یعنی یک دارایی ممکن است هم‌زمان چند ویژگی داشته باشد. برای مثال بعضی توکن‌های دیفای در عین کاربرد مالی، نقش حاکمیتی هم دارند.
| نوع رمزارز | توضیح | مثال |
| کوین‌ها | دارایی بومی یک بلاک چین مستقل هستند و معمولاً برای پرداخت کارمزد شبکه، انتقال ارزش یا تامین امنیت آن استفاده می‌شوند. | بیت کوین، اتریوم و بایننس کوین |
| توکن‌ها | روی بلاک چین‌های موجود ایجاد می‌شوند و شبکه مستقل ندارند. کاربرد آن‌ها می‌تواند از پرداخت تا دسترسی به خدمات یک پروژه متفاوت باشد. | چین لینک، یونی سواپ و آوه |
| استیبل کوین‌ها | برای حفظ ارزش نسبتاً ثابت طراحی شده‌اند و معمولاً به دلار، طلا یا دارایی دیگری متصل می‌شوند. | تتر، یواس‌دی کوین و دای |
| توکن‌های کاربردی | برای استفاده از امکانات، خدمات یا محصولات یک اکوسیستم به کار می‌روند و معمولاً نقش مشخصی در همان پروژه دارند. | فایل کوین |
| توکن‌های حاکمیتی | به دارندگان امکان مشارکت در رأی‌گیری‌ها و تصمیم‌های یک پروتکل غیرمتمرکز را می‌دهند. | یونی سواپ، میکر دائو و کامپاوند |
| توکن‌های دیفای | در خدمات مالی غیرمتمرکز مثل وام‌دهی، تامین نقدینگی، معاملات و استیکینگ استفاده می‌شوند. | آوه، کرو دائو توکن و کامپاوند |
| میم کوین‌ها | بیشتر بر جامعه کاربران، محبوبیت اینترنتی و برند خود متکی هستند و معمولاً کاربرد فنی محدودتری دارند. | دوج کوین، شیبا اینو و پپه |
| رمزارزهای حریم خصوصی | با استفاده از روش‌های رمزنگاری پیشرفته تلاش می‌کنند اطلاعاتی مثل فرستنده، گیرنده یا مقدار تراکنش را محرمانه‌تر کنند. | زی کش و مونرو |
| توکن‌های مرتبط با دارایی واقعی | ارزش یا مالکیت دارایی‌های خارج از بلاک چین مانند طلا، اوراق یا سایر دارایی‌ها را به‌صورت دیجیتال نمایش می‌دهند. | پکس گلد و تتر گلد |
| NFTها | توکن‌های غیرمثلی هستند؛ یعنی هر واحد آن‌ها ویژگی و شناسه منحصربه‌فرد دارد و بیشتر برای مالکیت آثار دیجیتال یا آیتم‌های خاص استفاده می‌شوند. | مجموعه توکن‌های بورد ایپ یات کلاب (BAYC) |
علاوه بر این، آلت کوین‌ها بخش مهمی از بازار کریپتو را تشکیل می‌دهند. آلت کوین به هر رمزارزی غیر از بیت کوین گفته می‌شود و هر کدام از آن‌ها می‌توانند کاربرد، ساختار و هدف متفاوتی داشته باشند. در نتیجه، تفاوت اصلی انواع رمزارزها بیشتر به نقش و کاربرد آن‌ها برمی‌گردد، نه صرفاً اسم یا شبکه‌ای که روی آن ساخته شده‌اند.
چطور در بازار رمزارز سرمایه‌گذاری کنیم؟
سرمایه‌گذاری در بازار کریپتو برای افراد مبتدی بهتر است با یادگیری، سرمایه کم و مدیریت ریسک شروع شود. بازار کریپتو می‌تواند بازده بالایی داشته باشد، اما نوسان آن هم زیاد است و قیمت‌ها ممکن است در مدت کوتاهی تغییر شدیدی کنند. به همین خاطر مهم‌تر از پیدا کردن «بهترین ارز» این است که اول روش درست ورود به بازار را یاد بگیرید.
۱. اول با مفاهیم پایه آشنا شوید
قبل از خرید هر رمزارز، بهتر است مفاهیمی مثل بلاک چین، کیف پول، کلید خصوصی، استیبل کوین، صرافی و کارمزد شبکه را بشناسید. همچنین باید تفاوت بیت کوین، آلت کوین‌ها و استیبل کوین‌ها را درک کنید. برای شروع لازم نیست تحلیلگر حرفه‌ای باشید، اما باید بدانید چه دارایی‌ای می‌خرید، چه کاربردی دارد و چه عواملی می‌توانند روی قیمت آن اثر بگذارند.
۲. فقط با پولی وارد شوید که به آن نیاز ندارید
یکی از مهم‌ترین اصول برای مبتدی‌ها این است که با پول ضروری وارد بازار نشوند. سرمایه‌ای که برای اجاره، هزینه زندگی، درمان یا مخارج کوتاه‌مدت نیاز دارید، گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری در کریپتو نیست. بهتر است با مبلغ کم شروع کنید تا هم با روند خرید و فروش آشنا شوید و هم در صورت نوسان شدید، فشار مالی حس نکنید.
۳. از رمزارزهای معروف شروع کنید
برای یک سرمایه‌گذار تازه‌کار، شروع با دارایی‌های معروف معمولاً ساده‌تر از ورود مستقیم به پروژه‌های کوچک و پرریسک است. بیت کوین و اتریوم از جمله دارایی‌هایی هستند که سابقه، نقدشوندگی و اطلاعات بیشتری درباره آن‌ها وجود دارد. این موضوع به معنی بدون ریسک بودن آن‌ها نیست، اما بررسی و ارزیابی‌شان برای مبتدی‌ها معمولاً آسان‌تر است.
۴. خرید را در چند مرحله انجام دهید
لازم نیست همه سرمایه را یک‌باره وارد بازار کنید. روش خرید پله‌ای یا خرید در چند مرحله می‌تواند ریسک ورود در یک قیمت نامناسب را کاهش دهد. برای مثال، به‌جای خرید کل سرمایه در یک روز، می‌توانید آن را در چند بخش و طی چند هفته یا ماه وارد بازار کنید. این روش باعث می‌شود وابستگی شما به یک قیمت مشخص کمتر شود.
۵. امنیت را جدی بگیرید
بعد از خرید، نحوه نگهداری دارایی اهمیت زیادی دارد. برای مبلغ کم ممکن است استفاده از یک صرافی داخلی مثل نوبیتکس کافی باشد، اما برای سرمایه بزرگ‌تر، استفاده از کیف پول شخصی می‌تواند کنترل بیشتری به کاربر بدهد. فعال کردن احراز هویت دو مرحله‌ای، استفاده از رمز عبور قوی و نگهداری امن عبارت بازیابی از اصول پایه امنیت هستند.
۶. مدیریت ریسک را فراموش نکنید
معاملات فیوچرز، اهرم بالا و پروژه‌های ناشناخته می‌توانند برای افراد تازه‌کار و کم‌تجربه خیلی پرریسک باشند. بهتر است در شروع روی بازار اسپات و سرمایه‌گذاری ساده تمرکز کنید. علاوه بر این قبل از هر خرید، حد ضرر، میزان سرمایه قابل‌ریسک و هدف خود را مشخص کنید و از تصمیم‌های هیجانی بر اساس شایعات یا نوسانات کوتاه‌مدت بازار پرهیز کنید.
جمع‌بندی
رمزارزها فقط یک شکل دیجیتال از پول نیستند، بلکه بخشی از یک اکوسیستم بزرگ مبتنی بر بلاک چین، رمزنگاری و شبکه‌های غیرمتمرکزند. شناخت تفاوت کوین‌ها، توکن‌ها، استیبل کوین‌ها و بقیه رمزارزها به شما کمک می‌کند قبل از خرید، کاربرد هر دارایی را بهتر درک کنید. اگر تازه‌کار هستید، شروع با مفاهیم پایه، سرمایه کم، خرید مرحله‌ای و توجه جدی به امنیت و مدیریت ریسک می‌تواند مسیر ورود شما به بازار کریپتو را منطقی‌تر و کم‌خطرتر کند.
